նամուս

նամուս

աննամուս.1907

աննամուս.1907

Բլօգ'n'Փնտրտուք

Total Pageviews

Saturday, November 17, 2018

Ֆորշ - Բարև, իմ սեր

Կորած մի հոլովակ 90-ականներից։ Մեր ջահել վախտերի տխուր երգերից



Thursday, November 1, 2018

Հայկական հողի գույնը /ֆիլմ, 1969թ/

Վերջապես յութուբում ա հայտնվել կորած համարվող "Հայկական հողի գույնը" ֆիլմը, ռեժիսոր Միքայել Վարդանով, ով եղել ա Թթենի, Տարվա եղանակները ֆիլմերի օպերատորը։
Գժական գործ ա
 





Sunday, May 20, 2018

Մյասնիկյանի պուրակի մասին․ սիրուն թե՞ էկլեկտիզմ

Մի քիչ հախուռն ստացվեց, բայց քանի որ որոշ ֆբ ընկերներ տեսանյութը նայելուց հետո գրեցին մոտավորապես սենց բան «այ տեսանյութը որ տեսանք հասկացանք որ լավ բան ա լինելու, եթե շուտ ցույց տային սենց աղմուկ չէր լինի»

Հիմա փորձեմ ցույց տալ, թե ինչ մեծ անճաշակ ու սխալ բան ա կառուցվում

Ա/ Գոյություն ունեն երկու արձան՝ Մյասնիկյանի և Շահումյանի, սրանք բավականին ազդեցիկ և ուղղաձիգ ծավալներ են, որտեղ բացի բուն արձանները շատ գրագետ են լուծված նաև բավականին ծավալուն պատվանդանները։ Այսինքն սրանք զուտ պատվանդանով արձաններ չեն, այլ ամբողջական կոմպլեքսներ։ Այդ ամբողջ հատվածում դրանք են այսպես կոչված տարածություն ձևավորող ակցենտները։ Քիչ ներքև նման ֆունկցիա են կատարում քաղաքապետարանի և գինու գործարանի աշտարակները։ Քիչ վերև արդեն Հանրապետության հրապարակն է, որն իհարկե ուներ երեք «խոշոր» ակցենտ Լենինի արձանը, որը չկա, Պատկերասրահի շենքը և Կառավարական առաջին շենքի ժամացույցով աշտարակը։ Այս ամբողջ առանցքի վրա սփռված էր հատվածաբար ընդհատվող բայց ամբողջական մի այգի՝ Բուլվարը՝ Լենինի հետնամասից մինչև Մյասնիկյանի արձան։ /Այս առանցքը Հյուսիսային պողոտայով պետք է շարունակվեր մինչև Օպերա և Կասկադ, բայց սա ուրիշ թեմա է։/ Հիմա, ունենալով այսպիսի խոշոր քաղաքաշինական շեշտադրումներ՝ խորհրդային ճարտարապետները չգնացին ավելորդ քայլերի, այլ ստեղծեցին ուղղակի այգի, առանց ճչան տարրերի՝ զուսպ և համեստ։ Երբ հիսունականներին պեղվեց Էրեբունին և Արգիշթու արձանագրությունից պարզ դարձավ, որ Երևանի տարածքում կա 2750-ամյա բերդաքաղաք, որոշվեց Լենինի հետնամասում 2750 շատրվան կառուցել 1968 թվականին։ Համեստագույն մի կառույց, ուղղակի հասարակ շատրվաններ այգու մեջտեղով։ Ուշադրություն դարձրեք, սովետն իր ամբողջ պոմպեզ վիճակով ու Էրեբուն-Երևան տոնակատարություններով շատ համեստ ու գրագետ շատրվան կառուցեց նույն թեմատիկայով։ Էրեբունի-Երևանի ժառանգականության մասին կխոսենք քիչ ուշ, ուղղակի նշենք, որ էդ շատրվանների կենտրոնում դեռ 1960-ից տեղադրված էր սովետական կարգերի հաստատման համար զոհվածների /!!!!!!/ մի կոթող, կարծեմ անմար կրակ ուներ ժամանակին։

Բ/ Նայելով հայտնի տեսանյութը տեսնում ենք, որ կառուցվող ողջ այգու հատակը սալիկապատվելու է «հայկական գորգի զարդանախշերով»։ Իսկ հիմա ստոպ․ տեսանյութի մեջ թվային անիմացիայի միջոցով մեզ ցուցադրվում է թե ինչ պետք է լինի, բայց մենք մոռանում ենք, որ էդ ամենը նկարված է վերևից՝ թռչնի թռիչքի բարձրությունից և սովորական հետիոտնին այդպես էլ անտեսանելի է մնալու հայոց գորգի գույնզգույն զարդանախշերի ամբողջական պատկերը։

Գ/ Ուրարտական ցուլն ու առյուծը արձանների տեսքով։ Ուրարտական արձանների ռեպլիկաներ արդեն կան Էրեբունի թանգարանի մուտքի աստիճանների աջ և ձախ կողմերում։ Երևանում ուրարտական սիմվոլիկան շատ նրբորեն է օգտագործված՝ Սարյանի պուրակում՝ Արգիշթու և կնոջ ռելիեֆը, Թումանյան-Աբովյան խաչմերուկում՝ Էրեբունու հիմնադրման պղնձե ռելիեֆը, հիսունամյակի կոթողի ծայրի դետալը, իսկ նորերից ՝ Երևան մոլլի ամբողջ ներքին ձևավորումը "սնվում" է նույն մոլլի տակ գտնվող բիայնական դամբարանից

Դ/ Վարչական շրջանների օնիքսե խորհրդանիշերը։ Սա էնքան աբսուրդ գաղափար է, որ ուղղակի չեմ մեկնաբանում։

Ե/ Գրանիտե սալահատակ Երևանի քարտեզով։ Էս գաղափարն արդեն երկու անգամ օգագործված է քաղաքում՝ Թամանյանի պատվանդանին՝ հորիզոնական և քաղաքի պատմության թանգարանի շենքին՝ ուղղահայաց տեսքով։

Զ/ Ամենացավոտ հարցերից մեկը․ առաջին հայացքից աննշան, բայց շատ մեծ «գաղափարական բեռ» ունեցող Ջուր վաճառող տղայի արձանը։ Գիտենք, որ էդ հատվածում եղել է հայտնի Բուլվարը, քիչ հեռու՝ Ղանթարը, որի կոլորիտի անբաժան մասն են կազմել ջրավաճառ տղաները։ 1970-ին կանգնեցվեց շատ երևանյան այս արձանը՝ ի հիշատակ ջրավաճառ տղաների հավաքական կերպարի։ Հիմա ըստ նոր նախագծի վերցնելու են էս արձանն ու ևս երեք արձանների հետ տեղադրեն նոր շատրվանի անկյուններում։ Այսինքն ստացվելու է բոլորովին նոր ու կասկածելի հորինվածքային լուծում։ Բա արձանի հեղինակային իրավունք, միջավայր, ճարտարապետ, քանդակագործ, լսել ե՞ք էդպիսի բաների մասին․․․․

Է/ Ինչու՞ հայտնի տեսանյութը և նախագիծը ներկայացվեցին հանրությանը աղմուկից հետո, ինչու հատված և քոքահան հանված ծառերը այգուց հեռացվեցին գիշերով /ֆոտոները կան/, ինչու հատվեցին ոչ միայն բուն այգու մեջտեղի հատվածի ծառերը, այլև Շահումյանի արձանի դիմացի մայթի եզրագծի առողջ  ծառերը /այնտեղ, որտեղ Ջրավաճառ տղայի արձանն էր/։ Էն, որ կանաչ ծառեր են հատվել, ապացուցվեց մայիսի 16-ի ակցիայի ժամանակ։ Ինչու մինչ այժմ չգիտենք նախագծող ճարտարապետի անունը։

Ը/  Շատրվաններ և ջրային մակերեսներ իհարկե պետք են շոգ քաղաքին, բայց գունավոր և պարող շատրվաններ արդեն ունենք Հրապարակում, միացված ժամանակ բավանականին ազդեցիկ շոու են ապահովում։ Իսկ էդ հատվածի եղած շատրվանները ուղղակի պետք էր վերագործարկել, ինչպես տեղի ունեցավ քիչ վերև գտնվող 2750 շատրվանների հետ։


Ամփոփելով ասենք, որ կառուցվող այգում փորձում են ապահովել որոշակի «երևանյան» «ժառանգականություն» և ստացվում են որոշակի ակցենտներ՝
Ուրարտական ցլի և առյուծի արձաններ՝ «խորհրդանշում» են Էրեբունի բերդաքաղաքը և Երևանի «սկիզբը»
Հայկական գորգ – սա համարենք միջնադարյան Երևանի շատ պայմանական «խորհրդանիշ»
Ջրավաճառի արձան – խորհրդանշում է նախախորհրդային Երևանը
Երևանի փորագիր քարտեզ – սա կարող ենք համար խորհրդային և ժամանակակից Երևանի սիմվոլը
12 շրջանների սիմվոլներ - սա համարենք ներկայիս Երևանի սիմվոլը /կներեք կրկնաբանության համար/
Արդյունքում մի փոքր այգում ունենում ենք առաջին հայացքից սիրուն, բայց իրականում մի խայտառակ, մառազմատիկ ու էկլեկտիկ գունավոր տոնածառ-հավաքածու, իրար հետ բոլորովին կապ չունեցող քանդակներ, սիմվոլներ, ջրային ծավալ և այլն։ Խնդրում եմ չհիշեցնել «ճաշակին ընկեր չկա» ախմախագույն արտահայտությունը։ Անճաշակին էլ ընկեր չկա։


2800-ամյա Երևանը։ Սա մի առանձին թեմա է, փորձեմ հակիրճ լինել։ Այն, որ խորհրդային տարիներին շուքով նշվում էր Էրեբունի-Երևանի 2750-ամյակը, դա ինչ-որ մի տեղ հասկանալի էր։ Հիմա, ժամանակակից Երևանում, երբ մատների վրա կարելի է հաշվել հարյուր տարեկանից հին շենքերը, երբ անխնա ոչնչացվում կամ ձևախեղվում են և՛ նախախորհրդային /Աֆրիկյանների տուն, Արամի 30, Հյուսիսային պողոտայի տարածքի շենքերը/ և՛ խորհրդային շրջանի /Պուշկինի 25, Փակ շուկա, ԵՊՀ հյուրատուն և այլն/ շենքերը և ժառանգությունը, երբ Էրեբունուց քիչ ուշ կառուցված մեկ այլ ու ոչ պակաս նշանակալից ուրարտական ամրոց Թեյշեբաինին աղբանոց է դարձել, նշել քաղաքի 2800-ամյակը, կարծում եմ առնվազն ծիծաղելի է։

Update նոր մտքովս անցավ. Շահումյանի ու Մյասնիկյանի արձանների միջև հիսուն տարի է՝ 1931 ու 1980: Երևանի 2750 շատրվանների ու օպուսի մեջ ևս 50 տարի՝ 1968 և 2018

Update 2: Շահումյանի հրապարակի բռնաբարության թեման էլ ա երկար ու տանջալի, նախկին բանկի ու Սևան հյուրանոցի շենքերի ճարտարապետությունը համահունչ էր արձանի պատվանդանի կոպիտ կամ բռուտալ ոճին։ Հիմա արձանն ու պատվանդանը հայտնվել են խորթ միջավայրում՝ մի կողմից նեոստալինիստական արտգործնախն է, մյուս կողմից՝ հիբրիդ Ամերիան, որը կերել է գյուղփոխբանկի շենքը մի կողմից, ու էն մյուս սև տուֆից շենքը /անունը չեմ հիշում/ մյուս կողմից

Update 3: Էս ամենը գրելիս մոռացա հիշողության /!!!!!!!/ մասին․ մարդիկ կան էդ այգում համբուրվել են, մարդիկ կան՝ հեծանիվ քշել, մարդիկ կան ուղղակի նստել են էդ ուռենիների տակ, հիմա էդ ամենը կորավ ու ջնջվեց, տեղի ունեցավ շատ նորմալ ու գիշերային էկոցիդ։ Սա մի քիչ անձնական ու էմոցիոնալ, բայց ոչ պակաս կարևոր պահ ա, որը երբեք չեն հասկանա քոչվոր քանդոննները ...

Friday, March 23, 2018

երկու բացառիկ լուսանկար

Մաթևոսյանն ու Դովլաթովը Լիսաբոնում


















սա էլ Դովլաթովենք Նյու Յորքի "Նոր ամերիկացի" թերթի խմբագրատանը


Saturday, February 17, 2018

Եվ այնժամ դու կվերադառնաս /ֆիլմ, 1976թ/

Հայֆիլմի անհայտ ֆիլմերից "Եվ այնժամ դու կվերադառնաս" /դիտել

Հետաքրքիր էպիզոդներ կան կիսաքանդ Տաթևից, Խնձորեսկից, դեռևս կանգուն Աֆրիկյանների տնից․․․

Ֆիլմի մասին ինֆո ստեղ ու ստեղ։

Thursday, February 1, 2018

մարիա․սահակյան

Անկեղծ ասած երբեք չէի լսել Մարիա Սահակյան ռեժիսորի մասին, բայց նրա ջահել մահը ստիպեց նայել նրա ստեղծածը։
Ունի չորս ֆիլմ։




Էնտրոպիա 2012

Ամենալավն առաջինն էր, նրա դեբյուտային ֆիլմը։ Երկրորդն ու երրորդը, չնայած վեց տարվա տարբերությանը, շատ նման էին իրար, Ալավերդու հովվերգական տեղագրությունն էլ չասեմ։ 
Մեկ էլ մի բան՝ առաջին երեք ֆիլմերն էլ ահավոր անձնական են, ոնց որ ինքնակենսագրություններ լինեն։ 
Վերջին ֆիլմը էնքան վատն էր, որ հղումը չեմ դնում, եթե ուզում եք ինքներդ գտեք նայեք։ Կա նաև Чеснок, лук и перец (2013) ֆիլմը, բայց ոչ մի տեղ չգտա։


 

Tuesday, December 12, 2017

սադի անժօն

սադի անժոն

90-ականների Երևանի ամենահայտնի պոռնիկներից էր սադի անժոն. ով չէր լսել նրա անունը։ Մեր բակից ոչ հեռու էր սադի անժոյի տարածքը, սադն էլ օղակաձև այգու վեցերորդ հատվածն էր՝ վարդան մամիկոնյանից մինչև կինո ռոսիա։ Սադի անժոյին չգիտեմ երբ ու ոնց առաջին անգամ տեսա հանգուցյալ տրամվայի մեջ. կարճ գնդլիկ էակ, ոտքերը չվերջացած սկսվում էր իրանը, որն էլ իր հերթին սահուն վերածվում էր գլխի։ Կարճ շորտերը վկայում էին, որ էակը պատկանում էր իգական սեռին, չնայած գլխին դրած կեպին հետ էր բերում դեպի արական սկիզբ։ Տրամվայի փողը՝ 40 դրամը չտվեց, վարորդի հետ քֆրտվեցին,  իջավ ցիրկի մոտ։ Ցիրկը էդ տարիներին ասոցացվում էր բացօթյա բորդելի հետ, նենց տպավորություն էր, թե ցիրկի կենդանիները գործից հետո դուրս էին գալիս գործի։ Չգիտեմ ինչի փողոցային պոռնիկները Հայաստանում ամենագեշն են ու ամենավանողը, ի տարբերություն մնացած աշխարհի։ Երևի։
Ինչպես ասում էր մեր հայաթի կոշկակար Վարուժը՝ էգը որձից տարբերվում ա նրանով, որ մի ծակ ավել ունի....
Շատերն են բռթել սադի անժոյին, ավելին ասեմ՝ շատերն են շինել, տաշել, հունցել ու դոմփել սադի անժոյին։ Սադի Անժոյին էնքան էին շինել, որ արդեն դժվար էր ասել դա էգ ա, որձ, թե մի անսեռ մսազանգված։ Սադի Անժոյից հանգիստ կարելի կլիներ երշիկ պատրաստել։ Ու պատանի ուղեղումս հարց էր առաջանում թե էդ տձև ու անսեռ մարմնազանգավածը ոնց կարելի ա շինել։ Լուրջ նստում ու մտածում էի, թե որձերը ոնց են էդ տձև, գնդլ ու յուղլիկ մարմնազանգվածի մեջ գտնում համապատասխան ծակը, զուտ տեխնիկապես էլի....
Եսիմ որ թիվն էր, Երևանի մարշուտկեքի մեջ դեռ կային ռաֆեր, մերձբալթյան ռաֆեր, վիթ-գազելները դեռ մոնոպոլիստ չէին։ Սաքոն ռաֆ էր քշում, 21-ի գծի տակ, ասեց պլանը տամ՝ կգամ։ Մութ էր արդեն, Բանգլադեշ բռնացրինք Սաքոյին, դատարկ ռաֆով եկավ գնացինք կինո ռասիա։ Սադի Անժոյին հեշտ գտանք, էդ թվերին չէին պախկվում պոռնիկները, մայթերին հանգիստ զվռնում էին։ Փողը կար, համոզելը երկար չտևեց, ցուրտ էր, երևի մրսում էր Անժոն։ Պայմանավորվել էինք, որ Անժոյի մոտ իրար իսկական անունները հանկարծ չտանք, որ մարդ ես Անժոն մենթերին մեր մասին պատմի` մեզ չկարենան գտնեն։ Քշեցինք մի խուլ թաղ, ոնց-որ թե արարատյան մասիվ, մի ցանկապատած տեղ հասանք. գիշերային ավտոկայանատեղի, պահակով-բանով։ Պահակին մի հազար տվինք, որ թողի մտնենք։ Սաքոն վռազ էր, ասեց առաջինը ես եմ, չվիճեցինք, ծխելն էդ պահին ավելի կարևոր էր։ Մի տաս րոպեից Սաքոն եկավ. Ռաֆի հետևի չորս տեղանոց նստարանին դոմփել էր Անժոյին։ Եկավ ու պարծեցավ.
-         Առանց գանդոն կոխեցի, գանդոնով կայֆ չի
-         Արա հո դու եզ չես, կվարակվես
-         Չէ, ասեց մաքուր եմ
-         Դու էլ հավատացիր հա՞
-         ..........
Երկրորդը Մռդոն էր ու էդքան ռիսկով չէր, որ առանց գանդոն դոմփեր. գնաց, մի տասնհինգ րոպեից եկավ.
-         Էրկու անգամ արեցի, վրեն հալ չկա
Էդ խոսքի վրա հիշեցի, որ ինքնաբերաբար դառել էի երրորդը, հիշեցի Անժոյի՝ կացինով ռանդած ու սղոցով տաշած դեմքը, պատկերացրի թե քանի հոգի են հունցել դրան տարբեր ախմախ տեղերում, բայց մերն ամենասյուռն էր երևի, մարդատար՝ գծի տակ տժացող ռաֆի հետևի նստարանը, արարատյան մասիվում։ Պատկերացրի Անժոյին ոտերը չռած պառկած ռաֆի հետև նստարանին վերընգած, զզվելի էր առաջին անգամ էգ շինել ռաֆի հետևի նստարանին, մանավանդ որ էգը վաղուց արդեն էգ չէր։ Պատկերացրի թե ոնց ա էդ ռաֆը վաղը գիծ մտնելու ու քանի հոգի են հետևի չորս նստատեղին նստելու։
Ասեցի ես չեմ գնում։ Սաքոն ու Մռդոն ձեն չհանին։ Մեկը գնաց Անժոյին ասեց թե բա հագնվի, գնում ենք։ Մթամ դրա հագնվածն ու չհագնվածը նույն քաքն էր էլի։ Հետ դառնալիս Անժոն հարցրեց. ազիզ, բա խի չուզիր որ, լավը չե՞մ։ Եսիմինչ քրթմնջացի քթիս տակ։ Հասանք կինո ռասիա, Անժոյին իջացրինք։ Տանը լողացա մի ժամ։

Հ.Գ. տարիներ անց ինքն ինձ հարց եմ տալիս՝ էլ պոռնիկ չկա՞ր Երևանում, որ գնացինք սադի անժոյի մոտ.......


/հիմնված է իրական դեպքերի վրա, Երևան, 1990-ականների վերջեր, աշխարհագրական անուններն իրական են, փոխված են միայն արական սեռի հերոսների անունները/

նշագրեր /// պիտակներ

DIY (6) handmade (2) ImYerevan.com (4) lifehack (1) no comment (1) Re:Post: (9) Respect: (42) SOS (1) Довлатов (7) СССР (8) ազգային ներկապնակ (32) ազգային-ազատագրական (10) ազգի թերմացք (17) ակնարկ (4) ամառային դահլիճ (6) ամփոփում (9) անկախություն (3) աննամուս (1) անՆասուն (5) Արթուր Մեսչյան (13) արձակ (25) արձակոտն (25) արվեստ (4) արտատպում (26) բանավեճ (1) բելի վաստակ (16) բլՕգ (2) բնապահպանական (21) Գառնի (5) գիրք (7) գրականություն (5) Դովլաթով (5) եկեղեցի (5) եղեռն (4) երաժշտություն (37) երգիծահումոր (28) ԵՐԵՎԱՆ ամսագիր (3) Երևան (39) Երվանդ Քոչար (1) Զորաց քարեր (4) Զվարթնոց (2) էսսե (1) Թամանյան (9) թատրոն (2) թարգմանություն (10) թուքումուր (63) ինֆոգրաֆիկա (2) Լավ էլի (1) Լեռ Կամսար (4) լիկ.բեզ (9) լորամրգի (1) լուսանկար (17) լուսանկարչություն (13) կայք (1) կիսամարաթոն (2) համերգ (2) հայոց լեզու (11) հեղափոխություն (10) Հին Երևան (14) հնագիտություն (2) հոդված (3) հուշարձան (4) ճանապարհորդական (35) ճարտարապետություն (15) մանիֆեստ (4) մշակույթ (4) մոբիլոգրաֆիա (31) մոտո (5) մուլտֆիլմ (1) մտավորական (7) նամակագրություն (1) նոթեր (55) ոսկե ծիրան (5) ոտանավոր (8) որմզդեղն (6) ուժըսի նաշէվա գառադկա (17) պատմվածք (2) պարապ-սարապ (14) պեղումներ (1) պոռնո (1) ռազմահայրենասիրական (3) Ռաֆայել Իսրայելյան (1) ռետրո (1) ռոք (3) Սարոյան (6) սոցիալական (16) սոցռեալիզմ (1) սփյուռքահայ նեգռ (4) սֆաթադավթար (1) Վրաստան (2) տեսանյութ (6) տրամվայ (1) քաղաք (10) քաղաքացի պոետ (1) քարտեզ (1) ֆիլմ (69) ֆոլկլոր (1) ֆոտոպատմություն (14)